چرا اساس سبک هندی بر تمثیل استوار است؟ | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 15، شماره 37، پاییز 1403، صفحه 273-296 اصل مقاله (904.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2023.31733.2345 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی قاسمی* 1؛ حسین حسن رضایی2؛ فاطمه حکیما2 | ||
| 1استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تقریباً اغلب کتب و مقالاتی که دربارة سبک هندی نوشته شدهاند بر تمثیل (مدعا مَثَل، اسلوب معادله، تشبیه تمثیل، مثالیه) بهعنوان مهمترین ویژگی سبک هندی اشاره کردهاند. محمد سیاسی در این زمینه کتابی مجزا با نام «سبک اصفهانی و تمثیل در شعر صائب و شاعران عصر صفوی» چاپ کردهاند؛ بنابراین سخن از کاربرد تمثیل در شعر سبک هندی حرف تازهای نیست و از تذکرههای همان دوران تا امروز مرتب تکرار شده است. آنچه اهمیت دارد این است که هدف و کارکرد تمثیل چیست و چرا اساس سبک هندی بر تمثیل استوار است؟ مقاله حاضر میکوشد بر اساس اسرار البلاغه عبدالقاهر جرجانی که کاملترین و دقیقترین توضیحات را درباره تمثیل و تشبیه تمثیل دارد و اطلاعات جانبی از سبک هندی و جامعة آن روز ایران به این سؤال پاسخ دهد. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و بر مبنای مداقة تمثیل در شعر شاعران برجستة سبک هندی است. نتایج حاصل از تحقیق نشان میدهد مهمترین کارکرد تمثیل و تشبیه تمثیل، محسوس ساختن امر ذهنی و نامحسوس است تا بدین ترتیب مخاطب شعر بهویژه مخاطب عام را اقناع کند و او را در پذیرفتن ادعا یا مفهوم موردنظر مجاب یا تسلیم سازد؛ بنابراین مهمترین دلیل کاربرد تمثیل اقناع مخاطب است و در وهله دوم اهمیت معنی بیگانه در سبک هندی که باعث شده است شاعر به جزئیترین امور زندگی برای ساختن تمثیل توجه کند. علاوه بر این عوامل، رئالیستی شدن شعر تحت تأثیر مکتب وقوع و خارج شدن آن از دربار و دنیای سورئالیستی عرفان و خانقاهِ صوفیه باعث رونق این آرایة ادبی گردیده است؛ چون این آرایه در عین زیبایی و شگفتی باعث واقعگرا شدن شعر و پذیرفتن ادعای شاعر میگردد. به این دلایل باید زیبایی و طراوت بخشیدن به شعر و شگفتی و مسحور ساختن مخاطب را افزود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمثیل؛ تشبیه تمثیل؛ اسلوب معادله؛ سبک هندی؛ اسرارالبلاغه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 515 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 662 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,840,239 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,536,954 |