بررسی ساختار نقوش البسه دوره آل بویه از منظر ریختشناسی نمونه موردی: نگاره های کتاب اندرزنامه (قابوس نامه) قابوس بن وشمگیر | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| مقاله 3، دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 12، زمستان 1402، صفحه 43-31 اصل مقاله (3.46 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2024.34458.1260 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم زارع خلیلی1؛ مریم کامیار* 2 | ||
| 1استادیار،گروه نقاشی، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2استادیار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| لباس شخصیتها در متنهای مصور و تاریخی ایران، یکی از منابعی است که برای پژوهشهای مربوط به نقش و نمادهای تزیینی در پارچه و تنپوشها استفاده میشود. در این میان، نسخه دست نویس اندرزنامه به تاریخ 483 هـ.ق اثر ارزشمند در حیطه ادبیات و نگارگری ایران است. این نسخه پندنامه ای آموزنده اخلاقی، اجتماعی و سیاسی بوده که برای روشن تر شدن مطالب، تصاویری در پایان روایت کشیده شدهاست. بخشی از این نسخه در موزه «سینسیناتی» نگهداری میشود که یکی از ویژگی های بارز آن تنوع نقوش در پارچه ها و لباس ها است. از آنجایی که تزیین لباس ها در تصاویر شخصیت های کتاب «اندرزنامه »، بر حسب موقعیت صاحب لباس به محتوای مذهبی یا اجتماعی نیز متفاوت است، از اهداف این بررسی، شناسایی انواع گونه های لباس و بررسی ریخت شناسی نقوش لباس ها، همچنین مقایسه نقوش لباس ها با پارچه های بهدست آمده از همین دوره تاریخی است. ساختار هندسه در نقوش بهدست آمده از دوره همعصر نسخه اندرزنامه (آل بویه) از الگوی ثابتی پیروی می کند. این تحقیق به دنبال این است که هندسه پنهان در پارچه های نسخه اندرزنامه را شناسایی کرده و به دنبال ساختار نظاممند در نقوش پارچه های این نسخه خطی باشد. این پژوهش که به روش کیفی- تحلیلی و توصیفی است، نشان می دهد که الگوهای ثابت هندسی در نقش لباسها، دارای ساختار نظاممندی است که مشابه با دوره همعصرش است. تزیین لباسهای شخصیتهای اندرزنامه از منظر ساختار نقوش، نظام هندسی دارد و در کنار آن، خطوط محیطی کتیبههایی را بر لباسها دارند که فاقد نوشتار است. این نقوش، بیشتر شامل نقوش گیاهی است و نقوش جانوری همچون پرنده که شاخصه نقوش پارچههای صدراسلام است، کمتر دیده میشود. در میان این نقوش گیاهی، ساختار هندسی به سبک ایرانی، قابل تشخیص است. از نظر مکان قرارگیری کتیبهها هم با توجه به فراوانی، اولویت با ترسیم بر محدوده بالای آستین و سپس پیشسینه و بدون مضامین آیات قرآنی و ادعیه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ریختشناسی؛ البسه؛ اندرزنامه؛ نقوش | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 889 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 612 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,854,344 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,552,139 |