تحلیل نقش اغراض ثانوی گزارههای پرسشی در بیان وجوه پنهان معانی ایدئولوژیک (مطالعه موردی: رمان خانه ادریسیها اثر علیزاده) | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 16، شماره 39، بهار 1404، صفحه 271-302 اصل مقاله (983.47 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2024.34238.2474 | ||
| نویسندگان | ||
| پروین غلامحسینی* 1؛ حمیدرضا قانونی2 | ||
| 1دکتری زبان و ادبیات فارسی، مدرس دانشگاه، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| انواع جملهها به لحاظ ساختاری به سه دستۀ اصلی خبری، پرسشی و امری تقسیم میشوند. هریک از این ساختارها، دارای ویژگیهای نحوی منحصربهخود هستند که در بافت گفتمانی با نقشها و معانی متفاوتی مرتبط میشوند. غرض اصلی از پرسش، طلب اخبار است؛ اما گاهی برای تأثیر بیشتر کلام، بهجای سایر انواع جمله (مخصوصاً خبری)، از جمله پرسشی استفاده میکنند. در این پژوهش، پژوهشگر ضمن مطالعه رمان «خانه ادریسیها»، جملات پرسشی آن را استخراج کرده، سپس به بررسی بسامد گزارههای پرسشی و کاربرد اغراض ثانوی و طبقهبندی این گزارهها پرداخته است. بررسی انواع و بسامد هریک از اغراض ثانوی جملات پرسشی، میتواند ارزش سبکشناختی خصوصاً در شناخت افکار، اندیشهها و زوایای شخصیّتی شاعران و نویسندگان داشته باشد. انواع و اغراض معانی ثانوی موجود در آثار یک نویسنده، در جامعهشناسی زبان و شناخت فرهنگ و اجتماع زمان او، راهنما و هدایتگر خوبی خواهد بود. علیزاده گاه با استفاده از گزارة پرسشی، انتقادها، باورها و نگرش خود را به مخاطبش انتقال میدهد. پربسامدترین اغراض ثانوی گزارههای پرسشی در این رمان، تحیر و تعجب، تحقیر، تضاد، ملامت، ندامت و سرزنش، تأکید، شمول حکم، هشدار، نفی و انکار، منافات و... است. لازم به ذکر است که بسیاری از مؤلفههای موجود در این رمان، دربردارنده و حاوی معانی ایدئولوژیک سیاسیاجتماعی هستند. ازاینرو، این گزارهها با در نظر گرفتن چنین شرایطی موردبررسی قرار میگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علم معانی؛ گزارههای پرسشی؛ اغراض ثانوی؛ معانی ایدئولوژیک؛ خانه ادریسیها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 450 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 396 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,876,938 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,560,980 |