پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 691 |
| تعداد مقالات | 10,035 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,039,764 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,489,361 |
تنوع و فراوانی گیاهان چوبی جنگل داخل روشنههای تاجپوشش پس از وقوع طوفان | ||
| اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 2، شهریور 1404، صفحه 88-104 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/ceasr.2024.32970.1027 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی امیری* 1؛ ابراهیم موتضوی2؛ هومن روانبخش3 | ||
| 1دانشگاه سمنان | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه جنلگداری- دانشکده کویرشناسی | ||
| 3استادیار، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 25 دی 1402، تاریخ بازنگری: 08 شهریور 1403، تاریخ پذیرش: 31 شهریور 1403 | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: آگاهی از تنوع و ساختار تودههای جنگلی یک پیشنیاز اساسی برای درک و مدیریت اکوسیستمهای طبیعی است. هدف پژوهش حاضر، آگاهی از ترکیب، فراوانی و تنوع گونههای چوبی داخل روشنهها (حاصل از طوفان) و مقایسه آن با تودههای شاهد (بدون وقوع طوفان) است. مواد و روشها: بر این اساس، تودههای جنگلی آمیخته با فراوانی و ترکیب متفاوت در سطح 7 قطعه در 15 تکرار، به روش کاملاً تصادفی انتخاب شدند. منطقه مورد مطالعه، سری یک جنگل دارابکلا ساری، استان مازندران بود. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها، روشنهها در چهار طبقه از نظر مساحت: روشنه کوچک (کمتر از 200 متر مربع)، متوسط (200 تا 500 متر مربع)، بزرگ (500 تا 1000 متر مربع) و خیلی بزرگ (بیش از 1000 متر مربع) طبقهبندی شدند. در داخل هر روشنه، با استقرار ریزقطعات نمونه (3×3 متر) مشخصات تجدیدحیات و ارتفاع گونههای چوبی ثبت گردید. بررسی تنوع گونههای چوبی با استفاده از شاخصهای تنوع گونهای (سیمپسون، شانون-وینر و بریلوئین)، غنای گونهای (مارگالف و منهنیک) و یکنواختی گونهای (پیت و هیل) انجام شد. یافتهها: شانزده گونه چوبی در روشنههای حاصل از طوفان و منطقه شاهد شناسایی شد. بیشترین فراوانی تجدید حیات در داخل روشنههای حاصل از طوفان اتفاق افتاده است (1458±249 داخل روشنهها در مقابل 879±138 داخل توده شاهد برای نهالهای با ارتفاع کمتر از 5/0 متر) و با افزایش مساحت روشنه، فراوانی آنها افزایش مییابد (4767-5 نهال). نتایج نشان داد که شاخصهای تنوع بین روشنههای به وجود آمده توسط طوفان و منطقه شاهد در گونههای چوبی کمتر از 5/0 متر ارتفاع، اختلاف معنیداری ندارند و در ارتفاع بیشتر از 5/0 متر این شاخصها در هر دو منطقه به طور معنیداری افزایش یافتند. در بین شاخصهای تنوع، سیمپسون از مقادیر بیشتری برخوردار بود (965/0 داخل روشنه در مقابل 975/0 توده شاهد). شاخص پیت در داخل روشنه (100/0) و در منطقه شاهد (130/0) کمترین مقدار را در بین شاخصهای یکنواختی نشان داد. نتیجهگیری: بلایای طبیعی، از جمله طوفانها، پدیدههایی هستند که علل آنها به خوبی درک میشود اما وقوع آنها معمولاً غیرقابل پیشبینی است. طوفانها میتوانند خسارت زیادی به تودههای جنگلی وارد کنند و تعداد دفعات وقوع خسارت با شدت آنها متناسب است. نتایج این تحقیق نشان داد که وقوع طوفان میتواند بر ساختار توده و مشخصههای پوشش گیاهی تأثیر معنیداری داشته باشد. در میان عوامل آشفتگی و خسارتهای وارده بر تودههای جنگلی در منطقه دارابکلا ساری، میتوان گفت که وقوع باد و طوفان از مهمترین فاکتورهایی هستند که اکوسیستم جنگل را تحت تأثیر خود قرار میدهند. ترکیبی از شدت باد و ویژگیهای جامعه پیش از طوفان ممکن است نقش مهمی در تعیین پویایی تنوع درختان داشته باشد چرا که بلافاصله پس از طوفان، مرگ و میر درخت زیاد است و باعث تغییر در ترکیب و تنوع گیاهی میشود. با توجه به وجود تودههای آمیخته پهنبرگ در منطقه دارابکلا ساری، پیشنهاد میشود توجه بیشتری به گونههای چوبی با ریشه عمیق، نسبت متناسب طول تاج به طول تنه و همچنین مقاوم در برابر بادهای شدید داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختار توده؛ تجدید حیات؛ توده شاهد؛ آشفتگی طبیعی؛ جنگلهای هیرکانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Frequency and Diversity of Woody Plants Within Gaps Following the Hurricane Disturbance | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: Knowledge of the diversity and structure of forest stands is a fundamental prerequisite for understanding and managing natural ecosystems. The purpose of this study is to determine the composition, frequency and diversity of woody species in the canopy gaps (caused by the storm) and compare it with the control stands (without the storm). The forest stands mixed with abundance and different composition at the level of 7 districts in 15 replications were selected by completely random method. Materials and Methods: Based on this, mixed forest stands with different frequency and composition at the level of 7 plots in 15 replications were selected as completely random. The studied area was Darab-Kola Sari forest series, Mazandaran province. In order to analyze the data, the plots were divided into four categories in terms of area: Small (less than 200 m2), medium (200 to 500 m2), large (500 to 1000 m2), and very large (more than 1000 m2). Within each gap, the specifications of regeneration and height of woody species were calculated and recorded by establishing microplots (3×3 m). Diversity of woody species was investigated using diversity indices (Simpson, Shannon-Wiener and Brillouin), richness (Margalef and Menhinick) and evenness (Pitt and Hill). Results: Sixteen tree species were identified within the gaps (created by storm) and control stands in the study area. The highest frequency of regeneration occurred inside the gaps resulting from the storm, and their frequency increased with the increase of the gap size. Results showed that there was only a significant difference between gap and control stands of plant species (at 5% level) and the highest frequency was observed inside the gaps (1458±249 in gap vs. 879±138 in control stand). Also, with increasing the gap size, the diversity and frequency indices increased (5 seedlings in small gap to 4767 seedlings in very large gap). Among the diversity indices, Simpson had the highest values. Peat index in gaps (0.100) and in the control stands (0.130) showed the lowest value among evenness indices. Conclusion: Natural disasters, including windstorms, are phenomena which their causes are well understood, but their incidence is usually unpredictable. Storms can cause a lot of damage to forest stands, and the frequency of damage is proportional to their severity. Results of this study showed that storm occurrence can have positive and significant effects on the forest structure, which by the correct forecasting and management of the forest, some steps can be taken to improve the vegetation cover. A combination of wind intensity and pre-storm characteristics of stand structure can play an important role in determining tree diversity dynamics because immediately after the storm, tree mortality is high and causes changes in plant composition and diversity. Considering the occupancy of broadleaf mixed stands in the Darabkola region, it is suggested to pay more attention to woody species with deep roots, the crown length to trunk length ratio and also be resistant to strong winds. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 351 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 157 |
||