پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 685 |
| تعداد مقالات | 9,958 |
| تعداد مشاهده مقاله | 70,833,817 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,326,648 |
اثر مبداء بذر بر جوانه زنی و رشد نهال های بادام کوهی (Amygdalus scoparia) | ||
| اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک | ||
| مقاله 1، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 2، شهریور 1404، صفحه 1-16 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/ceasr.2024.33287.1029 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدجواد تقی پور1؛ آفاق تابنده ساروی* 2؛ آناهیتا رشتیان3؛ بهمن کیانی2 | ||
| 1دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 2گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. | ||
| 3گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 25 بهمن 1402، تاریخ بازنگری: 24 اردیبهشت 1403، تاریخ پذیرش: 24 اردیبهشت 1403 | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: این تحقیق با هدف بررسی اثر مبدا بذر بر جوانهزنی و رشد نهالهای بادام کوهی (Amygdalus scoparia Spach.) تحت رژیمهای مختلف آبیاری (هفتهای یکبار و دو هفته یکبار) در استان فارس انجام شد. مواد و روشها: بذر بادام کوهی از پنج رویشگاه با ارتفاع از سطح دریای متفاوت در استان فارس به نامهای کشوری، سیرج، هرگان، حاجیآباد یک و حاجیآباد دو، جمعآوری شدند و پس از تیمار سه ماهه سرمادهی مرطوب در بستر ماسه ودر دمای 4 درجه سانتیگراد، بذرها به بستر کشت انتقال داده شد و در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار کاشته شدند. بطوریکه بذرهای تیمار شده به تفکیک مبدا در گلدانهای یکسان کشت شدند. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون تجزیه واریانس با مدل فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. گروهبندی میانگینها نیز توسط آزمون چند دامنهای دانکن انجام شد. یافتهها: نتایج تجزیه و تحلیل واریانس نشان داد که اثر مبدا بذر بر درصد جوانهزنی، میانگین مدت جوانه-زنی، بنیه بذر، طول اندام هوایی در سظح 99 درصد و بر طول ریشه و تعداد برگ در سطح 95 درصد معنی-دار بود. دور آبیاری نیز بر درصد جوانهزنی، میانگین مدت جوانهزنی، بنیه بذر، زندهمانی و طول اندام هوایی در سطح 99 درصد اثر معنیدار نشان داد همچنین اثر متقابل مبدا بذر و دور آبیاری بر طول اندام هوایی معنیدار بود. نتایج مقایسه میانگین اثر مبدا بذر بر صفات مورد مطالعه نشان داد که بذرهای حاصل از مبدا هرگان با میانگین 90 درصد و پس از آن مبدا کشوری با میانگین 3/85 درصد بیشترین درصد جوانهزنی را داشتند از نظر میانگین مدت جوانهزنی نیز مبداهای حاجیآباد یک، حاجی آباد دو و کشوری بیشترین مقادیر را به خود اختصاص دادند. همچنین مبداهای کشوری و حاجیآباد یک بیشترین میانگین بنیه بذر، طول اندام هوایی و طول ریشه را نشان دادند. در خصوص صفت تعداد برگ نیز نهالهای حاصل از مبدا حاجی آباد دو دارای کمترین میانگین بودند اما تفاوت معنیداری بین چهار مبدا دیگر از این نظر مشاهده نشد. نتایج مقایسه میانگین اثر دور آبیاری بر صفات درصد جوانهزنی، میانگین مدت جوانهزنی، بنیه بذر، زندهمانی و طول اندام هوایی حاکی از آن بود که آبیاری هفتهای یک بار (بهترتیب با میانگینهای 6/89 درصد، 28/82، 08/38، 22 درصد، 23/19 سانتیمتر) به طور معنیداری میانگین مدت جوانهزنی را کاهش و سایر صفات را افزایش داد. نتایج مقایسه میانگین اثر متقابل مبدا بذر و دور آبیاری نشان داد که بیشترین طول اندام هوایی (12/27 سانتیمتر) مربوط به مبدا بذر حاجی آباد یک با آبیاری هفتهای یکبار بود. نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که اثر مبداء بذر بر خصوصیات رشد طولی ریشه و ساقه همچنین درصد جوانهزنی، میانگین مدت جوانهزنی، بنیه بذر، زندهمانی و تعداد برگ اثر معنیدار داشت. نتایج تحقیق حاضر همچنین حاکی از آن بود که در مجموع نهالهای حاصل از بذرهای جمعآوری شده از مبداء حاجی-آباد یک با ارتفاع از سطح دریای پایینتر از سایر مبداهای مورد مطالعه (1650 متر از سطح دریا) و سپس مبدا هرگان (ارتفاع 1950 متر از سطح دریا) و کشوری (ارتفاع 2400 متر از سطح دریا) جوانهزنی، رشد و استقرار بهتری داشتند. علت این امر را میتوان به شرایط ارتفاعی یا طول و عرض جغرافیایی مبدا بذر مربوط دانست. با توجه به اینکه مبداء بذر حاجیآباد یک و هرگان در طبقه ارتفاعی کمتر قرار گرفتهاند؛ احتمالا شرایط اقلیمی ناشی از آن باعث تفاوت در میانگین رشد در نهالهای حاصل از بذرهای این دو مبداء نسبت به سایر پروونانسها شده است. در خصوص عدم کاهش رشد مشاهده شده در نهالهای حاصل از مبدا با ارتفاع 2400 متر از سطح دریا در تحقیق حاضر، میتوان گفت با توجه به اینکه گونه بادام کوهی در زمره درختانی است که رویشگاه اصلی آنها خاکهای شنی و محیطهای فقیر از عناصر غذایی است لذا احتمالاً مقاومت گیاه در برابر شرایط محیطی سخت همچنین توسعه بیشتر سیستم ریشهای در نهالهای واقع در ارتفاعات بالاتر به ویژه در مرز درختی جهت جذب بهتر مواد غذایی و آب باعث شده است که نهالهای مناطق مرتفعتر (مبداء کشوری) کاهش رشد معنیداری نسبت به دیگر جمعیتها نشان ندهد. در نهایت بر اساس یافتههای تحقیق حاضر پیشنهاد میشود با توجه به کاهش معنیدار عملکرد بذر مبداءهای سیرج و حاجی آباد دو، استفاده از بذر مبداء حاجی آباد یک برای تولید نهال بادام کوهی در منطقه مورد مطالعه در اولویت قرار گیرد و بعد از آن پروونانسهای کشوری و هرگان توصیه میشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بادامک؛ پروونانس؛ جوانه زنی؛ رژیم آبیاری؛ صفات رویشی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Effect of Seed Source on Germination and Growth of Amygdalus Scoparia Seedlings | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: In order to adapt to different ecological conditions, trees produce different variations by changing their morphological traits. In terms of tolerance to environmental stresses such as drought, there are often differences in the provenance of the species. Since there is a great variety of provenance in species, it can help us to choose the most tolerant provenance, which will lead to more success in forest restoration implementation programs. Considering that the mountain almond is one of the valuable and important shrub species with a wide ecological range in Iran, especially in the Zagros and Iranian-Turanian regions, also, the poor condition of the Zagros Forest ecosystem and the need to use shrub species, have caused more attention to this species in forestry. Therefore, this research aimed to investigate the effect of seed origin on the germination and growth of almond seedlings (Amygdalus scoparia) under different irrigation regimes (once a week and once every two weeks) in Fars province. Materials and Methods: For this purpose, the seeds of the target species were collected from five habitats with different altitudes above sea level in Fars province, namely Keshvari, Sirj, Horgan, Haji Abad 1 and Haji Abad 2, and after three months of stratification treatment in moist sand at 4 ºC, the seeds were transferred to culture medium and planted in three replicates in a completely randomized design. So that the treated seeds were planted in the same pots according to their origin. Then, they were equally cared for and irrigated. It should be noted that the watering schedule included once a week and once every two weeks, but the amount of water used was completely the same between the experimental materials in each watering schedule. After the start of germination, the number of germinated seeds in each pot and after four months, survival traits, length of shoot and root, number of leaves, fresh and dry weight of shoot and root on seedlings were measured and recorded. Germination related traits included germination percentage, germination speed, average germination time and seed vigor index. Analysis of variance was used with factorial model and in the form of completely randomized design. Grouping of means was done by Duncan's multiple range test. Results: Results of variance analysis showed that the effect of seed origin on germination percentage, average germination time, seed vigor index, shoot length, (P value <0.01) and root length and number of leaves (P value <0.05) was significant. Irrigation period also showed a significant effect on germination percentage, average germination time, seed vigor index, survival and shoot length (P value <0.01). Also, the interaction effect of seed origin and irrigation cycle on shoot length was significant. Results of the comparison of average effect of seed origin on the studied traits showed that the seeds obtained from Horgan origin (90%) and then Keshvari (85.3%) had the highest germination percentage. In terms of the average germination time, the Haji Abad 1, Haji Abad 2 and Keshvari had the highest percentage. Also, Keshvari and Haji Abad 1 and 2 showed the highest average seed vigor index, shoot length and root length. Regarding the number of leaves trait, the seedlings obtained from Haji Abad 2 source had the lowest average, but no significant difference was observed between the other four sources in this regard. Results of the comparison of average effect of irrigation cycle on the characteristics of germination percentage, average germination time, seed vigor index, survival, and shoot length (89.6%, 82.28, 38.08, 22% and 19.23 cm, respectively) indicated that once a week irrigation significantly increased the average germination time and decreased and increased other traits. Results of the comparison of the average interaction effect of seed origin and irrigation frequency showed that maximum length of the aerial part (27.12 cm) was related to Haji Abad 1 with weekly irrigation. Conclusion: Results of the present study showed that the effect of seed origin on the longitudinal growth characteristics of root and stem, as well as germination percentage, average germination time, seed germ, viability and number of leaves had a significant effect. Results of the present research also indicated that generally, the seedlings obtained from the seeds collected from Haji Abad 1 with a lower altitude than the other studied provenance (1650 m above sea level) and after that, Horgan (altitude 1950 m above sea level) and Keshvari (altitude of 2400 m above sea level) had better germination, growth and establishment. The reason for this can be related to the altitude conditions or the latitude and longitude of the origin of the seed. Considering that the seed origin of Haji Abad and Horgan are placed in a lower altitude class; probably the resulting climatic conditions have caused a difference in the average growth of the seedlings obtained from the seeds of these two origins compared to other provenances. Regarding the lack of growth observed in the seedlings obtained from the source at an altitude of 2400 m above sea level in the present research, it can be said that considering that the mountain almond species is among the trees whose main habitat is sandy soil and environment Fakir is one of the nutrients, so probably the resistance of the plant against harsh environmental conditions, as well as further development of the root system in seedlings located at higher altitudes, especially in the tree border for better absorption of nutrients and water, has caused the seedlings to Higher regions (country origin) do not show significant growth reduction compared to other populations. Finally, based on the findings of the present research, it is suggested that due to the significant decrease in the yield of the seeds of Sirj and Haji Abad 2 sources, the use of Haji Abad 1 seeds for the production of mountain almond seedlings in the study area should be prioritized. After that, Horgan and Keshvari provenances are recommended. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 189 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 154 |
||