ارزیابی قاعده انگاری عدالت بر پایه قاعده ملازمه | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 17، شماره 39، تابستان 1404، صفحه 1-30 اصل مقاله (838.7 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2023.30168.3550 | ||
| نویسندگان | ||
| یحیی رنجبر1؛ علی اکبر ایزدی فرد* 2؛ سعید ابراهیمی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش در پی پاسخ دادن به این پرسش مهمّ است که آیا قاعده ملازمه حکم عقل و شرع میتواند ما را در فرایند قانونگذاری و افتاء به فهمی خردپسند و راهگشا از عدالت برساند؟ در پاسخ به این پرسش نگارندگان در وهله نخست به پیشینه قاعده و معنای کلمات آن در بستر تفکّر فقهی شیعه میپردازند و سپس بیان میکنند که این قاعده صرفنظر از این که نصّ صریحی در مورد آن وجود ندارد و مورد اجماع فقها نیست، خود دچار دو مشکل اساسی ابهام در معنای کلمات و جملات از یک سو، و تعارض درونی جملات از سوی دیگر است. نگارندگان پس از ترسیم تناقض و ایرادات اساسی آن با تکیه بر روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیل مباحث در بیانی جدید، ادعا نمودهاند که قاعده ملازمه حتی در فرض صحّت نیز نمیتواند هیچ پشتوانهای برای فهم عرفی عدالت در جهان معاصر باشد تا از این رهگذر بتواند به ما در فهم بهتر آن در فرایند افتاء یا قانونگذاری کمک کند، بنابراین برای دفاع از قاعده انگاری عدالت و مطرح نمودن فهم عرفی از آن لازم است در پی دلایل روشنتر و محکمتری بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زمه؛ عدالت؛ حسن و قبح؛ حکم عقل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 678 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 552 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,851,168 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,550,029 |