بررسی موسیقی بیرونی و ویژگیهای آن در اشعار ژاله اصفهانی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 16، شماره 41، پاییز 1404، صفحه 107-156 اصل مقاله (1.36 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2024.33076.2413 | ||
| نویسنده | ||
| داود محمدی* | ||
| استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| یکی از عناصر مهم و سازندة شعر، موسیقی است که همواره پیوندی استوار و ناگسستنی با آن داشته است. نخستین و بارزترین جلوة موسیقی در شعر، موسیقی بیرونی یا همان وزن عروضی است. ژاله اصفهانی ازجمله شاعران کمترشناختهشدة معاصر است که موسیقی بیرونی در شعر او اعم از سنّتی و نیمایی، از اهمیت و ویژگیهای ممتازی برخودار است. با مطالعة مجموعة کامل اشعار ژاله میتوان دریافت که او در اشعار سنّتی خود در مجموع ٢٣ وزن منشعب از ٩ بحر عروضی رمل، هزج، رجز، متقارب، مضارع، مجتث، منسرح، خفیف و سریع را به کار گرفته و در اشعار نیمایی نیز با افزودن بحر متدارک به بحرهای پیشین از ١٠ بحر عروضی استفاده کرده است. در اشعار سنّتی، بحرهای مضارع و مجتث و در اشعار نیمایی بحرهای مجتث و هزج بیشترین کاربرد را دارند. هماهنگی میان وزن و محتوا در اشعار ژاله رعایت شده و او بیشتر از اوزان ملایم و روان یا به اصطلاح جویباری بهره برده است. در بسیاری از اشعار نیمایی شاعر، یکسانی طول مصرعها و تساوی در تعداد ارکان عروضی دیده میشود؛ همچنین تعداد ارکان در مصرع معمولاً از مرز چهار رکن فراتر نرفته و تعداد مصرعهای تکرکنی نیز بسیار اندک است. در وزنهای متفقالارکان در شعر نیمایی، ژاله با بهرهگیری مناسب از امکانات سهگانه، جهت پایانبندی مصرعها، مانع از تبدیل شدن شعر به بحر طویل شده است. سطربندی درست و چینش قاعدهمند مصرعها در اشعار ژاله گاهی رعایت نشده که همین امر موجب خروج از هنجار وزنی در بخشهای جداشده از یک مصرع گردیده است. از شعرهای دو وزنی که برخی از مصرعها و ابیات آن در یک وزن و برخی دیگر در وزن دیگر هستند نیز دو نمونه در اشعار ژاله وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصفهانی؛ موسیقی بیرونی؛ وزن؛ شعر سنّتی؛ شعر نیمایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 377 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 486 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,848,427 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,546,936 |