تبارشناسی کلاناستعارههای حوزۀ بیماری و درمان در طب سنتی، طب مدرن، طب عامیانه و متون روایی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 16، شماره 41، پاییز 1404، صفحه 157-182 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2025.35801.2552 | ||
| نویسندگان | ||
| شایسته سادات موسوی* 1؛ محمود رحیمی2 | ||
| 1استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظریۀ استعاره های شناختی، محصولِ نگاهِ نوین زبانشناسی شناختی به استعاره است. وابستگی استعارههای شناختی و اندیشگانی به پارادایم های تاریخی موضوعی است که در این تحقیق بررسی شده است. استعاره های حوزۀ بیماری و درمان، برای نمونه، برگزیده شده و با شواهد حاضر نشان داده خواهد شد که تحولات تاریخی، موجب تغییر در پارادیم های تاریخی و بهتبع آن، تحول کلان استعاره های شناختی می گردند. در این تحقیق، چهار حوزه 1) طب سنتی، 2) طب مدرن، 3) طب عامیانه و 4) حکایات مربوط به بیماری و درمان، در متون روایی بررسی شده است. بررسی ما که با روش تبارشناسانه انجام می گیرد، نشان می دهد که استیلای رویکرد اخلاطی بر طب سنتی، کلان استعارۀ «بیماری بهمثابۀ عدم تعادل» و «درمان بهمثابۀ بازگشت به تعادل» را می سازد. در طب مدرن، تمرکز بر عوامل کشنده، مثل میکروب ها، ویروس ها، سلول های سرطانی و همچنین توانمندی انسان ها در رویایی با بیماری ها، ساختِ استعارۀ «بیماری بهمثابۀ جنگ» و «درمان بهمثابۀ پیروزی» را میسر می سازد. روحانگاری، بهعنوان اصلی ترین پارادیم در باورهای عامیانه استعارۀ «بیماری بهمثابۀ روح پلید/ تسخیر» و «درمان بهمثابۀ نجات و رهایی» را در طب عامیانه می سازد؛ اما حکایات مربوط به بیماری و درمان، در متون روایی، از پارادایم اقناع، تأثیر می پذیرند که با پارادایم های مرسوم پزشکی به کلی متفاوت است. ماهیت اقناعی و خیال انگیزی، ساخت استعاره هایی همچون «بیماری بهمثابۀ عقوبت»، «درمان بهمثابۀ پاداش» و «طبابت بهمثابۀ خلاقیت» را موجب می شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعاره؛ تبارشناسی؛ پارادیم؛ بیماری و درمان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 472 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 369 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,848,416 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,546,922 |