بررسی فنی روکش فلزی و شیوه طلاکاری درِ اصلی مدرسه چهارباغ اصفهان | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 14، تابستان 1403، صفحه 25-38 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.34169.1243 | ||
| نویسندگان | ||
| سپیده گودرزیان1؛ حمیدرضا بخشنده فرد2؛ محمد مرتضوی* 3 | ||
| 1دانشآموخته کارشناسیارشد، گروه مرمت اشیاء تاریخی-فرهنگی و باستانسنجی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه مرمت اشیاء تاریخی-فرهنگی و باستانسنجی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه مرمت اشیاء تاریخی-فرهنگی و باستانسنجی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مدرسه مادرشاه یا چهارباغ اصفهان یکی از شاهکارهای هنری بر جایمانده از دوره صفوی است که مجموعهای از هنرهای گوناگون در ساخت آن به کار رفتهاست. یکی از شاخصههای مهم این مدرسه تاریخی درِ ورودی اصلی آن است که بر زیبایی و عظمت مدرسه افزودهاست. مطالعاتی که روی این اثر انجام گرفته بیشتر شامل مطالعات تاریخی، بررسی نقوش و کتیبهخوانی است و تاکنون نتایج یک بررسی فنی و علمی در خصوص آن منتشر نشده است. هدف از انجام این پژوهش شناسایی روکش فلزی درِ مدرسه و روش ساخت آن و همچنین مطالعه روش طلاکاری مورد استفاده در تزیین بخشهایی از سطح آن است. در همین راستا، پرسش های این پژوهش آن است که روکش فلزی درِ مدرسه چهارباغ اصفهان از چه جنسی ساخته شده، با چه روشی تولید گردیده و طلاکاری بخش های تزیینی آن به چه شیوهای انجام گرفته است؟ برای این منظور ابتدا بررسی جزییات سطح اثر در محل با بزرگنماییهایی بیشتر انجام گرفت. سپس مطالعات آزمایشگاهی با استفاده از میکروسکوپ نوری (OM)، میکروسکوپ الکترونی روبشی نشر میدانی مجهز به طیفسنج تفکیکانرژی (FESEM-EDS) انجام شد. نتایج بهدست آمده از بررسیها نشان داد که بدنه اصلی در از فلز نقره تقریبا خالص ساخته شده است. مقادیر بسیار کم از عناصر مس و سرب، در حدود 1 درصد، نیز در ترکیب روکش نقرهای در شناسایی شد. این مقدار کم امکان چکشکاری و ساخت ورق را فراهم کردهاست. علاوه بر این وجود آخالهای اکسیدی در ورق نقره، استفاده از عملیات حرارتی (تابکاری) در فرایند ساخت آن را نشان میدهد. وجود جیوه در لایه طلا و همچنین زیر لایه طلا (سطح مشترک نقره و طلا) نشان داد که تزیینات طلایی روی بخشهای مختلف روکش نقرهای به روش ملغمهای (جیوهای) اجرا شدهاست که مشابه روش بهکار رفته برای طلاکاری در مسجد جامع عباسی اصفهان، دیگر نمونه متعلق به دوره صفوی، است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| درِ نقرهای؛ مدرسه چهارباغ اصفهان؛ دوره صفویه؛ طلاکاری ملغمهای؛ میکروسکوپ الکترونی روبشی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 796 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 385 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,324,956 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,048,855 |