مقایسه زبان دقیقی و فردوسی از لحاظ کاربرد افعال پیشوندی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 16، شماره 39، بهار 1404، صفحه 43-72 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2024.32724.2392 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا عبدالمحمدی وش1؛ روح الله هادی* 2؛ امامی علیرضا3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| شاهنامۀ فردوسی بهعنوان یکی از آثار ادبی بزرگ این قابلیت را دارد که از منظرهای مختلف پژوهش شود. بخشی از این پژوهشها، پژوهشهای دستوری است. یکی از شاخصههای زبانی هر فرد که کلام او را از دیگران متمایز میکند، گستردگی کاربرد و معنای وندها و خصوصاً وندهای فعلی است. مقایسۀ زبان دقیقی و فردوسی از منظر افعال پیشوندی، تفاوت زبانی این دو شاعر همشهری را بهتر مشخص میکند. ما در این پژوهش، گشتاسپنامه را که 1015 بیت در قسمت گشتاسپ شاهنامه است، با 1015 بیت از فردوسی در قسمت لهراسپ و گشتاسپ مقایسه کردهایم. وسعت معانیِ افعال پیشوندی در زبان فردوسی بیش از دقیقی است؛ امّا از نظر کمیت، دقیقی، افعال پیشوندی بیشتری استفاده کرده است. در کلام دقیقی، پیشوند «فرود» بهطور بارزی بیش از فردوسی استفاده شده است. «فرود آمدن»، در شعر دقیقی و «اندر آمدن» در شعر فردوسی بیشترین بسامد را دارند. فاصله افتادن میان پیشوند و بن اصلی فعل در شعر دقیقی، سه برابر فردوسی است؛ اما جابهجایی پیشوند و بن اصلی فعل، در زبان فردوسی بیش از دقیقی است. پیشوند «بر»، بیشترین پیشوند استفادهشدۀ هر دو است که با لحن حماسی، حرکت و فضاهای حماسه و البته سبک خراسانی تناسب دارد. در تشخیص فعل پیشوندی، دشواریهایی در زبان دقیقی و فردوسی وجود دارد که نیازمند دقت و بررسی سایر وجوه کلام است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فردوسی؛ دقیقی؛ شاهنامه؛ گشتاسپنامه؛ فعل پیشوندی؛ حماسه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 742 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 557 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,876,978 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,560,988 |