افزایش تولید شکر با کشت نشایی چغندرقند (Beta vulgaris L.)؛ راهکاری برای مقابله با خشکی | ||
| اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک | ||
| مقاله 2، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 2، شهریور 1404، صفحه 17-35 اصل مقاله (839.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/ceasr.2025.33039.1028 | ||
| نویسندگان | ||
| ژاله زارعی1؛ حسن حیدری* 2؛ ایرج نصرتی2؛ محمود خرمیوفا2 | ||
| 1فارغالتحصیل کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: چغندرقند یکی از منابع مهم تولید شکر است. نزدیک به 40 درصد شکر تولید شده در جهان از چغندرقند به دست می آید. از هزاران سال پیش، قند چغندر جزء ارزشمندی در رژیم غذایی انسان بوده است. نشاءکاری چغندر یکی از راهکارهای مناسب برای دستیابی به جمعیت گیاهی یکنواخت، تولید محصول بیشتر، کاهش رقابت علفهای هرز، کاهش استفاده از علفکشها و سرمایهگذاری در فصل رشد طولانیتر با بستن تاج پوشش اولیه است. انتخاب تاریخ کاشت مناسب یکی از فاکتورهای مهم در کشت هر محصول براساس شرایط منطقهای است. این آزمایش بهمنظور افزایش عملکرد چغندرقند با روش کشت نشایی انجام شد. مواد و روشها: این آزمایش بهمنظور افزایش عملکرد چغندرقند با روش کشت نشایی در دو سال (94–93) در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی، کرمانشاه انجام شد. آزمایش در سال اول بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار بود. عاملها شامل سه روش کاشت (بذرکاری، نشای 4 هفتهای و نشای 6 هفتهای) و دو تاریخ کاشت (کشت زودهنگام و کشت زمان معمول) بود. آزمایش در سال دوم بهصورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار بود. تیمارها شامل نشاءکاری 6 هفتهای زودهنگام (تیمار برتر سال اول) و بذرکاری (شاهد) بود. دادههای حاصل از یاداشتبرداریها و نمونهگیریهای صفات مورد نظر، به کمک نرمافزار SAS نسخه 2/9 تجزیه و تحلیل شد. برای مقایسه میانگینهای مربوط به هریک از تیمارها از روش LSD در سطح احتمال 5 درصد استفاده گردید. یافتهها: نتایج آزمایش در سال اول نشان داد که نشاءکاری 6 هفتهای زود هنگام موجب افزایش وزن خشک برگ و اندامهای هوایی، عملکرد تازه ریشه و سطح برگ نسبت به سایر تیمارها گردید که بهعنوان تیمار برتر شناخته شد و برای تکرار آزمایش در سال دوم انتخاب گردید. نتایج آزمایش در سال دوم نشان داد که نشاءکاری موجب افزایش هدایت روزنهای، کلروفیل b، کلروفیل کل، وزن تازه و وزن خشک اندامهای هوایی، عملکرد تازه و عملکرد خشک ریشه، قطر ریشه، ارتفاع و قطر طوقه و عملکرد شکر نسبت به کشت مستقیم شده است. نتیجهگیری: جهت افزایش عملکرد شکر، نشاءکاری شش هفتهای در تاریخ یک اسفند برای کرمانشاه توصیه میگردد. همچنین از نتایج سال دوم چنین به نظر میرسد که در کشت نشایی با وجود چند شاخهای شدن ریشه اما عملکرد شکر بالا میتواند علت مناسبی برای جایگزینی کشت مستقیم با کشت نشایی گردد. باتوجه با اینکه نشاءکاری باعث کاهش مصرف نهاده ها در کشاورزی میشود و مهمترین نهاده در بخش کشاورزی مناطق خشک و نیمه خشک آب است، لذا نشاءکاری چغندر راهکاری امیدبخش برای مقابله با خشکی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخ کاشت؛ ریشه؛ قند؛ کشت مستقیم؛ نشاء | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 340 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 252 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 721 |
| تعداد مقالات | 10,359 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,764,186 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,426,541 |